Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego

Forma indywidualnego dobrowolnego oszczędzania na emeryturę w ramach III filaru, powiązana z ulgami podatkowymi.

Możliwość założenia Indywidualnego Konta Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE) pojawiła się w 2012 r., jako nowy, dodatkowy produkt związany z dobrowolnym oszczędzaniem na emeryturę obok funkcjonującego już Indywidualnego Konta Emerytalnego (IKE). W 2013 r. wprowadzono dodatkowe zmiany tego produktu, które mają zwiększyć jego atrakcyjność i upowszechnić prywatne oszczędności emerytalne.

Na mocy ostatnich zmian roczny limit wpłat na IKZE został ustalony dla wszystkich oszczędzających, bez względu na wysokość osiąganych zarobków, na takim samym poziomie. Wynosi on 1,2-krotność prognozowanego na dany rok przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. W 2014 r. jest to kwota 4495,20. Limit ten w kolejnym roku nie może być niższy, niż limit wpłat na IKZE obowiązujący w roku poprzedni. W kolejnych latach kwota maksymalnego limitu będzie ulegała zmianom, w zależności od tempa wzrostu wynagrodzeń w Polsce.

Wyjątek jeśli chodzi o limity kwotowe dotyczy osób małoletnich, które mogą dokonywać wpłat na IKZE tylko w roku kalendarzowym, w którym uzyskały dochody z pracy wykonywanej na podstawie umowy o pracę i tylko do wysokości tych dochodów.

Środki wpłacane w danym roku na IKZE można odliczyć od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych i pomniejszać płacony podatek. Wpłaty dokonane w 2014 r. będzie można rozliczyć w roku kolejnym.

Dodatkowo, wypłaty z konta IKZE, po osiągnięciu ustawowego wieku 65 lat, są teraz opodatkowane jedną, zryczałtowaną 10% stawką podatku. Jest to rozwiązanie znacznie korzystniejsze w stosunku do poprzednio obowiązujących stawek 18 % i 32 % czy 19% dla osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą i rozliczających się podatkiem liniowym.

Co do zasady prawo do złożenia IKZE przysługuje osobie, która ukończyła 16 lat. Na jednym IKZE gromadzić oszczędności może wyłącznie jeden oszczędzający. Oznacza to, że nie można mieć wspólnego IKZE np. z dzieckiem, czy współmałżonkiem. IKZE można jednak założyć bez względu na to, czy posiada się już IKE i czy jest się uczestnikiem pracowniczego programu emerytalnego.

Oszczędzający na IKZE ma możliwość dopasowania częstotliwości i wysokości wpłat na rachunek do swoich możliwości i preferencji, z uwzględnieniem rocznych limitów. Może je wpłacać np. miesięcznie albo raz w roku.

Środki gromadzone na IKZE w razie śmierci oszczędzającego podlegają dziedziczeniu i są wypłacane wskazanym przez oszczędzającego osobom. Ponadto nie są one obciążone podatkiem od spadku i darowizn.

IKZE może być prowadzone przez zawarcie umowy z:

  • funduszem inwestycyjnym,
  • podmiotem prowadzącym działalność maklerską o świadczenie usług polegających na wykonywaniu zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych i prowadzenie rachunku papierów wartościowych oraz rachunku pieniężnego,
  • zakładem ubezpieczeń – ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym,
  • bankiem o prowadzenie rachunku bankowego,
  • dobrowolnym funduszem emerytalnym prowadzonym przez powszechne towarzystwo emerytalne.

Wypłata środków zgromadzonych na IKZE następuje wyłącznie:

  • na wniosek oszczędzającego, po osiągnięciu przez niego wieku 65 lat oraz pod warunkiem dokonywania wpłat na IKZE co najmniej w 5 latach kalendarzowych,
  • w przypadku śmierci oszczędzającego – na wniosek osoby uprawnionej.

Środki zgromadzone przez oszczędzającego na IKZE mogą być, w zależności od wniosku oszczędzającego (lub osoby uprawnionej w przypadku jego śmierci), wypłacone jednorazowo lub w ratach.

Wypłata w ratach następować będzie przez co najmniej 10 lat, chyba że okres oszczędzania w ramach IKZE był krótszy (jednak nie mniej niż 5 lat). W takim przypadku wypłata środków będzie mogła być pobierana przez okres równy okresowi oszczędzania, tj. okresowi, w jakim dokonywane były wpłaty. Środki wypłacane po zakończeniu oszczędzania na IKZE, niezależnie od formy wypłaty (jednorazowa albo w ratach) będą opodatkowane podatkiem zryczałtowanym w stawce 10%. Wypłata środków zgromadzonych na IKZE zmarłego oszczędzającego na rzecz osoby uprawnionej także podlega zryczałtowanemu opodatkowaniu w stawce 10%.

Instytucja finansowa, jako płatnik, jest obowiązana do poboru podatku od dokonywanych wypłat z IKZE.

Zwrot środków zgromadzonych na IKZE

Za każdym razem oszczędzający może też zwrócić się z wnioskiem o zwrot środków zgromadzonych na koncie IKZE. Taki zwrot podlega jednak wyższemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym – stawki według skali podatkowej.