Reforma OFE

Reforma z 2013 r. wprowadziła istotne zmiany w  funkcjonowaniu OFE i określiła zasady i sposób wypłaty emerytury z ZUS. W dniu 3 lutego 2014 r. umorzone zostało 51,5% jednostek rozrachunkowych znajdujących się na rachunku każdego członka OFE (tzw. likwidacja części obligacyjnej OFE) i wprowadzona została dobrowolność co do dalszego przekazywania przyszłych składek do OFE. Ponadto, obniżone zostały opłaty pobierane przez PTE (instytucje finansowe zarządzające OFE), a także wprowadzony został, tzw. suwak bezpieczeństwa.

Likwidacja części obligacyjnej
Do końca ubiegłego roku ponad połowa składki emerytalnej, która trafiała do OFE, przeznaczona była na zakup obligacji i papierów wartościowych emitowanych, gwarantowanych lub poręczanych przez Skarb Państwa. Z punktu widzenia procesów gospodarczych, tworzyło to „jałowy” obieg pieniądza. Co to znaczy? ZUS przekazuje część składki emerytalnej do OFE. Powoduje to brak środków na bieżące wypłaty emerytur i konieczność ich finansowania przez państwo. Ponieważ wydatki państwa są wyższe niż jego dochody, państwo musi zaciągać dług, aby przekazać  do OFE środki, za które OFE, po odliczeniu prowizji pobieranych opłat, kupowały  dług zaciągnięty przez państwo w postaci obligacji skarbowych. Jedynym efektem tego obiegu był wyższy poziom deficytu budżetowego, wyższy dług publiczny i wyższy poziom jego rentowności. Obligacje z OFE zostały przeniesione do ZUS, a następnie umorzone, dzięki czemu spadł dług publiczny, a w konsekwencji finansowane przez podatników koszty jego obsługi.

Wartość umorzonych jednostek rozrachunkowych jest ewidencjonowana  na indywidualnych subkontach ubezpieczonych. Zmiany, które weszły w życie pozwoliły na obniżenie długu publicznego o ok. 7,6 pkt. proc. PKB.  Równolegle wprowadzona została stabilizująca reguła wydatkowa i w jej ramach obniżone zostały progi ostrożnościowe długu publicznego, co pozwoli na jego stabilizację na niskim poziomie i gwarancję, że obniżenie poziomu długu w relacji do PKB będzie miało trwały charakter.

Dobrowolność w przekazywaniu przyszłych składek do OFE
Członkowie OFE będą mogli, w ciągu 4 miesięcy (od 1 kwietnia 2014 r. do 31 lipca 2014 r.), podjąć decyzję w sprawie przekazywania do OFE przyszłej składki emerytalnej. W tym okresie członkowie OFE zdecydują , czy chcą, aby ich składka w całości trafiała do ZUS: na indywidualne konto (ok. 60% składki) i na subkonto (ok. 40% składki), czy w większości do ZUS (85% składki), a w części do OFE (15% składki).

Obniżenie opłat pobieranych przez PTE
Od początku funkcjonowania OFE pobrały od swoich członków prawie 19 miliardów złotych opłat. Początkowo przepisy ustawy nie zawierały regulacji określającej górny limit opłaty od składki, dlatego niektóre OFE pobierały opłatę w wysokości nawet ponad 10% składki emerytalnej. W 2009 r. ograniczono wysokość opłaty od składki do 3,5%, obniżając jednocześnie w sposób znaczący inne koszty uczestnictwa w OFE. Od lutego 2014 r. maksymalny poziom opłaty od składki wynosi  1,75%.

„Suwak bezpieczeństwa”
„Suwak bezpieczeństwa” zakłada, że 10 lat przed osiągnięciem ustawowego wieku emerytalnego środki zgromadzone na koncie członka OFE będą stopniowo przekazywane każdego miesiąca do ZUS i ewidencjonowane na indywidualnym subkoncie ubezpieczonego. Wprowadzenie „suwaka” ma chronić przed tzw. ryzykiem złej daty, czyli silnym załamaniem się kursów rynkowych w roku przejścia na emeryturę, co przełożyłoby się na obniżenie kapitału emerytalnego, a w konsekwencji na niższe świadczenie emerytalne. Suwak bezpieczeństwa będzie dotyczył zarówno osób, które zdecydowały się by część przyszłej składki przekazywana była wyłącznie na subkonto w ZUS, jak i tych, które podjęły decyzję o przekazywaniu tej składki do OFE i na subkonto w ZUS. Dzięki stopniowemu przenoszeniu, w momencie przejścia na emeryturę, wszystkie środki będą w ZUS, który będzie nam wypłacał jedną, dożywotnią, każdego roku waloryzowaną emeryturę. Zarówno środki gromadzone w OFE, jak i na subkoncie w ZUS  podlegają dziedziczeniu.